Fiskeri- og havbrukskonferansen 2025 samla nĂŠringa til ein dag med fag, folk og framtid i fokus!
Parken kulturhus pÄ Raudeberg var full dÄ MÄlÞy Vekst tysdag 28. oktober inviterte til Ärets Fiskeri- og havbrukskonferanse. Over 130 deltakarar frÄ heile kysten mÞttest til ein dag med engasjerte innlegg, gode samtalar og eit program som spegla alt frÄ geopolitikk til raudÄte og framtidas havbruksteknologi.
FÄ tilgang til presentasjonar frÄ konferansen HER.
FĂ„ tilgang til bilder fra konferansen HER.
â «Dette har vore ein kjempeflott dag – spennande, engasjerande og inspirerande,» sa dagleg leiar i MĂ„lĂžy Vekst, Frank Willy Djuvik, dĂ„ han runda av konferansen.
â «Det har vore nettverksbygging i kvar pause, faglege diskusjonar i kvar krok og ei ekte vilje til samarbeid for framtida.«
Engasjement frĂ„ scena â og frĂ„ salen
Gjennom dagen fekk publikum mÞte eit breitt spekter av stemmer frÄ heile havnÊringa, frÄ fiskarar og havbrukarar til rÄdgivarar, forskarar, politikarar og studentar.
FylkesordfÞrar Jon Askeland opna dagen og fekk salen til Ä lytte med bÄde alvor og optimisme dÄ han minna om at havet er eit felles ansvar. Konferansier Beate GrÞnnevik leia programmet med stÞ hand og smittande humÞr, og sÞrgde for at bÄde gjester og talarar haldt bÄde tid og energi.
Dei faglege bolkane viste at det ikkje manglar pĂ„ idear, utfordringar eller lĂžysingar. Men det som kanskje gjorde sterkast inntrykk pĂ„ mange, var mĂžtet mellom generasjonar – frĂ„ nĂŠringsleiarar med tiĂ„r bak seg i bransjen, til studentar frĂ„ Fagskulen Vestland og elevar frĂ„ MĂ„lĂžy vidaregĂ„ande skule som delte sine eigne refleksjonar frĂ„ scena.
â «Det er de som skal ta over stafettpinnen. Gi dei sommarjobb, gi dei lĂŠreplass, fĂ„ dei inn i nĂŠringa,» oppmoda Askeland frĂ„ talarstolen – og fekk applaus frĂ„ salen.
Samarbeid pÄ tvers
Fiskeri- og havbrukskonferansen er eit samarbeid mellom MĂ„lĂžy Vekst, Vestland fylkeskommune og ei rekkje lokale aktĂžrar og sponsorar.
â «Det er ein konferanse som berre er mogleg Ă„ arrangere fordi sĂ„ mange trekk i same retning.» sa Djuvik, og retta ei sĂŠrleg takk til Sparebanken Sogn og Fjordane, Norfjord Havn, Ervik Seafood, Selstad og BĂ„tbygg for bidrag bĂ„de fagleg og Ăžkonomisk.
Arrangementet vart ĂČg ein mĂžteplass for dei som ikkje stĂ„r pĂ„ scena. Mellom foredraga og kaffikoppane vart det knytt nye kontaktar, delt erfaringar og diskutert idear for vidare samarbeid.
â «Det er nettverksbygginga som gjer ein slik dag verdifull. NĂ„r folk mĂžtast ansikt til ansikt, skjer det noko. Det er slik prosjekta startar.» sa Djuvik.
Fulltreff pÄ bÄde fag og flyt
Alt gjekk pĂ„ tid – noko Djuvik ikkje kunne la vere Ă„ nemne med eit smil dĂ„ han takka konferansier Beate GrĂžnnevik for Ă„ ha «loset oss trygt gjennom eit verdsmeisterskap i tidsstyring».
Publikum kunne ogsĂ„ glede seg over god mat frĂ„ Havfruen og – ifĂžlgje arrangĂžren – heile 90 liter kaffi servert i lĂžpet av dagen.
Etter ein lang konferansedag venta middag og sosialt samvĂŠr i MĂ„lĂžy sentrum, der samtalane heldt fram og nye samarbeid vart diskutert over bordet.
â «Dette er noko av det kjekkaste vi gjer i lĂžpet av Ă„ret. Det er noko med Ă„ samle heile kysten, dele kunnskap, og kjenne at vi dreg i same retning. DĂ„ er det lett Ă„ ha tru pĂ„ framtida.» avslutta Djuvik.
Les om innlegga pĂ„ konferansenđ
Jon Askeland, Vestland fylkeskommune
Askeland opna konferansen med Ä peike pÄ at havet mÄ forstÄast som eit Þkosystem, ikkje berre som ei samling nÊringar. Han lÞfta fram behovet for Ä sjÄ fiskeri, havbruk, utdanning og forsvar som delar av eit samanhengande system som gir arbeidsplassar og kompetanse.
Han fortalde om forsvaret sin auka aktivitet i sjĂžomrĂ„da og korleis dette ĂČg krev fleire sjĂžfolk, bĂ„de i militĂŠr og sivil sektor. Samstundes utfordra han bĂ„de skular og nĂŠringsliv til Ă„ skape fleire lĂŠreplassar og utdanningslĂžp innan maritime fag.
Askeland delte ogsĂ„ erfaringar frĂ„ ein internasjonal konferanse i Seattle og peika pĂ„ at Noreg mĂ„ lĂŠre av andre land – men ogsĂ„ hente inspirasjon heim igjen. Han avslutta med Ă„ oppmode til samarbeid mellom politikk, nĂŠring og utdanning: «Vi konkurrerer der vi mĂ„, og samarbeider der vi skal.»
Bengt Solheim-Olsen, ordfĂžrar i Kinn
Solheim-Olsen snakka om kystkommunane si rolle i Ă„ legge til rette for vekst og utvikling. Han peika pĂ„ at kommunen er ein nĂžkkel i arbeidet med arealplanlegging og tilgang til nĂŠringsareal, men ĂČg i rekrutteringa av arbeidskraft.
Han lÞfta fram korleis dialog og lokalt samarbeid kan bidra til lÞysingar der fiskeri, havbruk og miljÞinteresser mÞtast. Kystkommunane, sa han, er avgjerande for Ä sikre at verdiane frÄ havet ogsÄ kjem lokalsamfunna til gode.
Krister Hoaas, SjĂžmat Norge – «Sameksistens i praksis»
Hoaas sette fokus pÄ korleis berekraft og sameksistens ikkje berre er slagord, men eit konkret arbeid som skjer kvar dag langs kysten. Han viste til samarbeid mellom fiskeri og havbruk, og korleis nÊringa sjÞlv tek initiativ for Ä redusere konfliktar og miljÞavtrykk.
Han peika pÄ at bÄde teknologiske lÞysingar, god kommunikasjon og tillit mellom aktÞrar er nÞdvendig for at ulike interesser skal kunne eksistere side om side. Hoaas meinte at ein open og kunnskapsbasert debatt er avgjerande for Ä styrke legitimiteten til nÊringa framover.
Stian Hjelle, SjĂžmatrĂ„det / Ervik Seafood – «KvitfisknĂŠringa i endring â frĂ„ tradisjon til transformasjon»
Hjelle tok publikum med pÄ ei reise frÄ tradisjonell kystfiske til ein moderne, globalisert marknad. Han fortalde korleis kvitfisknÊringa har gÄtt frÄ smÄ lokale aktÞrar til store, automatiserte og marknadsorienterte system.
Han viste korleis SjÞmatrÄdet jobbar for Ä posisjonere norsk kvitfisk internasjonalt, og korleis strategiane har endra seg frÄ reine B2C-kampanjar mot forbrukarar til meir B2B-retta arbeid mot grossistar og detaljhandel.
Hjelle understreka at nĂžkkelen til verdiskaping ligg i kvalitet, merkevarebygging og samarbeid gjennom heile verdikjeda â frĂ„ fiskar til butikkhylle.
Erik Holvik, SjĂžmatrĂ„det / Grieg Seafood – «Laksemarknaden framover»
Holvik analyserte utviklinga i laksemarknaden, der produksjonen flatar ut medan etterspĂžrselen aukar. Han peika pĂ„ at verdiskapinga i framtida kjem frĂ„ kvalitet og historie â ikkje berre volum.
Med dÞme frÄ Kina og USA viste han korleis forbrukarane blir meir bevisste pÄ klima, helse og opphav. Samstundes er marknaden pÄverka av geopolitikk, handelshindringar og valutakurser.
Holvik framheva kor viktig det er Ä bygge merkevaren Seafood from Norway som eit globalt kvalitetsstempel og Ä halde pÄ omdÞmmet gjennom ansvarleg drift og openheit.
Arne SĂŠterbakken, SpareBank 1 – «Global uro og usikkerhet â kva betyr det for oss i Noreg?»
SÊterbakken tok opp korleis internasjonal uro, renteendringar og politiske konfliktar pÄverkar norsk Þkonomi og kystnÊringane. Han forklarte korleis smÄ endringar i verdsÞkonomien raskt kan slÄ ut i valutakurser, eksportinntekter og investeringslyst.
Han minna om at norsk sjÞmatnÊring har vist styrke i urolige tider, men at ein mÄ vere budd pÄ store svingingar. Med humor og realisme oppmoda han bedriftene til Ä halde fokus pÄ solid drift, og Ä tenke langsiktig sjÞlv nÄr marknaden rÞrer pÄ seg.
Mons Alfred Paulsen, Thommessen – «Havbruk pĂ„ Vestlandet â pĂ„ rett vei eller rett vest?»
Paulsen gav eit sterkt innlegg om situasjonen for havbruket pÄ Vestlandet. Han kritiserte dagens trafikklyssystem, som har fÞrt til produksjonsnedtrekk og store Þkonomiske tap i fleire omrÄde.
Han argumenterte for at systemet mÄ byggje pÄ betre kunnskapsgrunnlag og stÞrre fÞreseielegheit. Samstundes minna han om at nÊringa har biologiske utfordringar, men at lÞysinga ikkje kan vere nedbygging utan heilskapleg vurdering.
Paulsen avslutta med Ă„ oppmode nĂŠringa til Ă„ stĂ„ samla og presse fram ei politisk lĂžysing som gjev vekstvilkĂ„r for Vestlandet â ikkje berre for nord.
Linn Theres NekkĂžy, Aksello – Avsluttande kommentar
NekkÞy summerte fÞrste del med eit engasjert innlegg om kor viktig omdÞme, tillit og ansvar er for framtida til sjÞmatnÊringa. Ho viste til at norsk sjÞmat stÄr sterkt internasjonalt, men at tilliten frÄ forbrukarane ikkje mÄ takast for gitt.
Ho peika pĂ„ at dialog, innovasjon og samarbeid mellom nĂŠring, politikk og samfunn er heilt nĂždvendig for Ă„ halde posisjonen som verdas leiande sjĂžmatnasjon. «Tillit er vĂ„rt viktigaste konkurransefortrinn,» sa ho â og fekk stor applaus.
Olav Fjeld Kraugerud, Bellona – «BlĂ„ biomasse – markedsmuligheter og barrierer for bruk av skjell og tare»
Kraugerud tok salen med inn i den blÄ bioÞkonomien og viste korleis makroalgar, skjell og nye marine organismar kan bli ein nÞkkel i overgangen til eit meir berekraftig matsystem. Han peika pÄ at artar som tare og blÄskjell ikkje berre kan erstatte importerte rÄstoff, men ogsÄ bidra positivt til klima og Þkosystem.
Han fortalde korleis Bellona jobbar med Ă„ utvikle rammeverk og marknader for makroalgar og andre lĂ„gtrĂ„fiske artar, og korleis barrierane ofte ligg meir i logistikk og teknologi enn i biologien sjĂžlv. â «Vi har rĂ„varane og kunnskapen, men vi manglar verdikjeda som gjer det lĂžnnsamt,» sa han. Kraugerud viste til at norske aktĂžrar alt har starta pilotproduksjon av bĂ„de tare og tunikatar, og meinte at utviklinga kan skape ein heilt ny industri for kysten dersom politikken, kapitalen og kunnskapen mĂžtest.
Jan Henrik Sandberg, Fiskarlaget – «LĂ„gtrofiske ressursar og fiskeripolitikk»
Sandberg tok for seg korleis dei lĂ„gtrĂ„fiske ressursane – som raudĂ„te, tare og skjell – krev ny type forvalting og politisk forstĂ„ing. Han minna om at desse artane har eit enormt potensial, men ĂČg spelar ei sentral rolle i Ăžkosystemet, noko som gjer berekraft avgjerande.
Han peika pÄ at det mÄ byggjast ein ny politikk for lÄgtrofiske artar, med forsking, teknologi og marknad hand i hand.
â «Vi kan ikkje forvalte raudĂ„te og tare som om det var torsk,» sa han, og understreka at kunnskap mĂ„ kome fĂžr kommersialisering. Sandberg lĂžfta ĂČg fram behovet for betre samordning mellom nĂŠringar: havvind, marin vern og fiskeri.
Han avslutta med eit realistisk, men optimistisk blikk:
â «Dette er ikkje gull i dag, men det kan bli ei av dei viktigaste nĂŠringane vĂ„re om fĂ„ Ă„r – dersom vi gjer det rett.«
Stein Ove Ăstvik, Nordnesgruppen – «RaudĂ„te som framtidsnĂŠring»
Ăstvik fortalde om Nordnesgruppen sitt banebrytande arbeid med fangst og prosessering av raudĂ„te – ein ressurs med enorm biomasse, men liten kommersiell utnytting. Han forklarte korleis teknologien for Ă„ fange raudĂ„te mĂ„ vere ekstremt presis, og korleis dei samarbeider med Selstad i MĂ„lĂžy for Ă„ utvikle spesialtrĂ„larar og prosesseringsteknologi.
RaudĂ„ta, som finst i millionar av tonn i norske havomrĂ„de, kan nyttast til alt frĂ„ fiskefĂŽr til kosttilskot, men krev innovasjon for Ă„ verte lĂžnsam. – «Det handlar ikkje berre om Ă„ fange, men om Ă„ forstĂ„ biologien, produksjonslogistikken og marknaden,» sa Ăstvik.
Han viste ĂČg korleis dei testar ulike sensorar, dronar og akustiske metodar for Ă„ lokalisere fĂžrekomstar og sikre selektiv fangst. Bodskapen hans var klar: Med rett teknologi og rammevilkĂ„r kan raudĂ„te bli eit nytt industrieventyr for Vestlandet.
Trygve Hallberg, Selstad – «Djupdrift»
Hallberg presenterte Selstad sitt arbeid med sÄkalla djupt drift-teknologi, som gjer det mogleg Ä produsere laks under lusebeltet. Han forklarte korleis anlegga blir senka ned pÄ stÞrre djup for Ä skjerme fisken frÄ lakslaus og bÞlgjepÄkjenning, og korleis dette krev nye lÞysingar for foring, overvaking og tryggleik.
â «Dette er ikkje eit framtidsprosjekt – det skjer no,» sa Hallberg. Han peika pĂ„ korleis teknologien gjev betre fiskehelse, stabilare produksjon og meir effektiv drift, samstundes som eksisterande utstyr kan vidarebrukast.
Han understreka at ny teknologi berre fungerer dersom nĂŠringa tĂžr Ă„ teste, feile og dele erfaringar.
â «Det er alltid litt skummelt Ă„ vere fĂžrst, men endĂ„ skumlare Ă„ bli stĂ„ande igjen,» avslutta han.
Oda Kristin Igland, Havland – «Innovasjon og framtidas havbrukslĂžysingar»
Igland fortalde historia om Havland, som gjennom 25 Är har utvikla eigen torskeproduksjon frÄ stamfisk til ferdig produkt. Ho viste korleis selskapet har kombinert biologi og teknologi for Ä skape ei verdikjede som tek i bruk heile torsken, frÄ egg til reststoff.
â «Vi har redusert generasjonstida frĂ„ fire Ă„r til to, og no har vi fisk pĂ„ over seks kilo etter to Ă„r,» sa ho stolt.
Ho lĂžfta fram innovasjonskulturen som avgjerande suksessfaktor: alle i organisasjonen, frĂ„ eigarar til operatĂžrar â blir oppmoda til Ă„ teste og forbetre.
Havland si mÄlsetjing er Ä bygge ein ny industri pÄ landbasert torsk, med 40-50 000 tonn slakta fisk i Äret.
â «Vi treng ikkje vere stĂžrst, men vi skal vere best pĂ„ Ă„ forstĂ„ torsken, teknologien og samanhengen mellom dei,» sa Igland.
Janicke Eckhoff, Marine Stewardship Council / YoungFish – «Levende hav for framtidige generasjonar»
Eckhoff kombinerte to perspektiv: det personlege engasjementet for rekruttering gjennom YoungFish, og det faglege arbeidet med berekraft gjennom Marine Stewardship Council (MSC).
Ho fortalte korleis YoungFish har blitt eit nasjonalt nettverk for unge i sjÞmatnÊringa, med over 3500 medlemmar og lokale «hubbar» langs heile kysten.
â «Det handlar om Ă„ skape fellesskap og framtidstru – Ă„ vise at dette er ei nĂŠring det gĂ„r an Ă„ bygge karriere i,» sa ho.
Som representant for MSC forklarte ho korleis sertifisering og forbrukarmakt pÄverkar verdskjeda frÄ fiskefartÞy til butikk.
â «Tillit og transparens er valutaen i moderne sjĂžmatnĂŠring. Det er slik vi held havet levande og marknaden open,» sa Eckhoff.
MĂ„lĂžy vidaregĂ„ande skule og Fagskulen Vestland – «Unge stemmer»
Mot slutten av programmet fekk dei unge sleppe til. Elevar frÄ MÄlÞy vidaregÄande og studentar frÄ Fagskulen Vestland fortalde kvifor dei har valt maritime utdanningar, og kva dei ser for seg av moglegheiter framover.
â «Det er vĂ„r generasjon som skal ta over,» sa ein av elevane. â «Vi vil bidra, lĂŠre â og halde kysten levande.»
Studentane lÞfta fram fagmiljÞet i MÄlÞy som eit stort pluss: tett oppfÞlging, god praksisnÊr undervisning og eit sterkt rykte i nÊringa. Innslaget fekk varm applaus frÄ salen og fleire av foredraga peikte pÄ akkurat det same: at framtida for havnÊringane ligg i rekruttering, kunnskap og samspel.
Jon Askeland â Avslutning
FylkesordfĂžrar Askeland fekk siste ordet pĂ„ scena, og brukte det til Ă„ knyte saman trĂ„dane frĂ„ dagen. Han berĂžmma breidda i programmet og peika pĂ„ korleis alt heng saman – frĂ„ globale marknader til lokal rekruttering.
â «Vi stĂ„r sterkare enn nokon gong nĂ„r vi samarbeider. Vestlandet er ikkje pĂ„ veg rett vest – vi er pĂ„ rett veg, men berre om vi svĂžmmer i lag,» sa han til latter og applaus.
